Water in de stad Westergouwe
Convenant versterkt samenwerking gemeenten en waterschappen

Vroegtijdig wateropgaven bespreken 
Water en bodem vormen steeds vaker een belangrijke basis voor keuzes in de ruimtelijke inrichting van Nederland. Door kennis over onderwerpen als droogte, wateroverlast, funderingsrisico’s en toekomstige wateropgaven vroegtijdig te betrekken, kunnen gemeenten en waterschappen samen betere afwegingen maken en maatschappelijke kosten beperken. 
 
Jeroen Haan, voorzitter van de Unie van Waterschappen: “Dit convenant geeft extra houvast om aan de voorkant van plannen, maatregelen in te tekenen voor de water- en bodemopgaven. Het spreekt de waterschappen aan om informatie te delen met gemeenten, en de gemeenten om die informatie ook werkelijk een plek te geven in ontwikkelingen.” 

Vertraging en afwenteling voorkomen 
Aanleiding voor het convenant is de behoefte aan meer duidelijkheid en vroegtijdige afstemming. Ruimtelijke plannen van gemeenten kunnen vertraging oplopen wanneer benodigde informatie van waterschappen niet tijdig beschikbaar is. Of als samenwerking pas laat op gang komt. Tegelijkertijd willen waterschappen hun kennis eerder kunnen inbrengen, zodat risico’s op afwenteling van problemen en extra maatschappelijke kosten worden voorkomen. 

Voorspelbaarheid 
Met de nieuwe afspraken willen beide organisaties bijdragen aan eerder inzicht in randvoorwaarden, het sneller ontwikkelen van gezamenlijke oplossingen, minder vertraging en juridische escalatie en een betere voorspelbaarheid van kosten en planning. Ook moet het convenant ervoor zorgen dat water en bodem structureel worden meegenomen in ruimtelijke keuzes. 

Stimulans voor regionale samenwerking 
Het convenant en de bijbehorende handreiking zijn nadrukkelijk bedoeld als stimulans voor regionale samenwerkingsafspraken tussen waterschappen en gemeenten. VNG en Unie van Waterschappen hebben hiervoor bouwstenen en praktijkvoorbeelden verzameld die als hulpmiddel of checklist kunnen dienen. Waar al goede afspraken bestaan, zijn geen aanvullende maatregelen nodig. 

Landelijke kaders  
De afspraken sluiten aan bij andere gezamenlijke trajecten met medeoverheden. Waaronder de samenwerkingsagenda met het Rijk en de uitvoeringsagenda voor het landelijk gebied. Daarnaast wordt gewerkt aan landelijke uniforme kaders voor het meewegen van water en bodem bij gebiedsontwikkelingen. Hierbij is onder meer het voornemen om een uniforme rekenmethode te ontwikkelen voor het beperken van wateroverlast onder toekomstige klimaatomstandigheden. 

9-10-2026