Terugblik

De kracht van samenwerking stond centraal tijdens de Nationale Groendag in gaststad Alkmaar. De dag stond in het teken van Kracht van SamenBlauwGroen en werd mede georganiseerd door de Samenwerking Ruimtelijke Adaptatie Noorderkwartier. De rode draad van de dag: succesvolle gebiedsontwikkeling begint niet bij afzonderlijke opgaven, maar bij het verbinden van belangen, mensen en investeringen.

Ruim 350 deelnemers uit gemeenten, waterschappen, provincies, woningcorporaties, maatschappelijke organisaties en bedrijven gingen met elkaar in gesprek over klimaatadaptatie, biodiversiteit en een gezonde leefomgeving. Vanuit verschillende sessies kwam steeds dezelfde boodschap naar voren: de grote opgaven van deze tijd vragen niet om meer regels of nieuwe geldpotjes, maar om een slimmere manier van samenwerken.

Van belangen naar gedeeld verlangen
"Het helpt wel als zoveel mogelijk mensen het echt willen." Met die uitspraak vatte stedenbouwkundige Dirk van Peijpe van De Urbanisten een belangrijk thema van de dag samen. Hij sprak over een coalition of the willing: een coalitie van partijen met verschillende belangen, maar met voldoende gedeeld verlangen om samen een project mogelijk te maken. Een gemeente kan een plein willen vernieuwen, een waterschap zoekt ruimte voor waterberging en bewoners willen een prettige leefomgeving. Juist door die belangen te verbinden ontstaan oplossingen die meerdere doelen tegelijk dienen. Projecten als het Rotterdamse Waterplein en het Hofbogenpark laten zien hoe zo'n aanpak in de praktijk werkt. Volgens Van Peijpe begint succesvolle samenwerking al voordat een plan wordt besproken. Een ontwerp helpt partijen om mogelijkheden te zien, belangen te verbinden en een gezamenlijk toekomstbeeld te ontwikkelen.

Vroeg aan tafel
Tijdens een gezamenlijke keynote gingen Klazien Hartog, hoogheemraad van HHNK en voorzitter van de stuurgroep van de Samenwerking Ruimtelijke Adaptatie Noorderkwartier, en Lilianne van Sprundel, staf Deltacommissaris, in gesprek over de uitdagingen én kansen van klimaatadaptatie. Centraal stond de vraag hoe de stap kan worden gezet van ambitie naar uitvoering. Daarbij benadrukten zij dat de opgaven rond hitte, droogte, wateroverlast en overstromingen vragen om samenwerking tussen overheden, maatschappelijke organisaties, bedrijven en inwoners. Volgens Hartog betekent dit ook een andere rol voor waterschappen: van toetsende overheid naar netwerkpartner, die vroegtijdig meedenkt over oplossingen die passen bij het water- en bodemsysteem en bijdragen aan een klimaatbestendige leefomgeving.

Samenwerking in de praktijk
Dat de Samenwerking Ruimtelijke Adaptatie Noorderkwartier medeorganisator was van de Groendag, past goed bij die boodschap. Binnen deze samenwerking werken 26 gemeenten, provincie Noord-Holland, PWN en HHNK samen aan een klimaatbestendige en waterrobuuste leefomgeving. Door kennis te delen, regionale uitvoeringsagenda's op te stellen en gezamenlijk projecten uit te voeren, werken de partners aan oplossingen voor hitte, droogte en wateroverlast. De samenwerking laat zien dat klimaatadaptatie niet stopt bij gemeentegrenzen en vraagt om een gezamenlijke aanpak.

Geld volgt belangen
Ook financiering kwam uitgebreid aan bod. Econoom Tom Bade benadrukte dat succesvolle projecten vaak ontstaan doordat bestaande investeringen slim met elkaar worden verbonden. Niet nieuwe subsidies vormen de basis, maar partijen die een concreet belang hebben bij een gebied en bereid zijn daarin te investeren.

Daarbij gaat het niet alleen om aanleg, maar ook om beheer op de lange termijn. Juist door verantwoordelijkheid, investeringen en belangen duurzaam te verbinden, blijven projecten ook na oplevering waardevol.

SamenBlauwGroen in de praktijk
In de deelsessies wisselen deelnemers kennis en ervaringen uit over onder meer klimaatadaptieve nieuwbouw, financiering van het blauwgroene systeem en bewonersbetrokkenheid. Tijdens de excursies konden deelnemers de praktijk in Alkmaar bekijken: van waterberging met wadi’s en waterdoorlatende wegen in De Hoef tot de vergroening van winkelstraat de Laat en het groene Bello-schoolplein. De Nationale Groendag liet zien dat de grote opgaven rond klimaatadaptatie, water, natuur, gezondheid en leefbaarheid niet binnen één sector kunnen worden opgelost. Succes ontstaat wanneer partijen elkaar vroeg vinden, belangen verbinden en samen verantwoordelijkheid nemen voor een gebied. Precies daarin zit de kracht van Samen Blauwgroen.

Foto's: fotograaf Keith Montgomery (@montyism).